เกาะในประเทศไทย

แหล่งท่องเที่ยวทางทะเลประเภทหนึ่งที่มีเสน่ดึงดูดนักท่องเที่ยวมากมายคือเกาะ ซึ่งประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งที่มีเกาะสวยงามและมีความหลากหลายทางชีวภาพจำนวนมาก เช่น เกาะภูเก็ต หมู่เกาะสิมิลัน หมู่เกาะช้าง เป็นต้น เกาะเหล่านี้สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติทั่วโลก สร้างรายได้จากการท่องเที่ยวให้กับประเทศอย่างมากในทุกๆปี

ใส่รูป

ความหมายของคำว่า “เกาะ” 

คำว่า “เกาะ” ตามความเข้าใจทั่วไปหมายถึง แผ่นดินที่มีน้ำล้อมรอบ แต่มีการนิยามความหมายของคำว่า “เกาะ” นี้ที่มีความหมายกว้างมากขึ้น 

1.พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542 ให้คำนิยามไว้ว่า เกาะ คือ "ส่วนของแผ่นดินที่มีน้ำล้อมรอบ"  หรือ

2.กฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยทะเล (the United Nation Convention on the Law of the Sea – UNCLOS 1982) ภาค 8 ข้อที่ 121 ให้ความหมายของคำว่าเกาะ (island) ว่า "เกาะ คือบริเวณแผ่นดินที่ก่อตัวขึ้นตามตามรรมชาติ โดยมีน้ำล้อมรอบ ซึ่งอยู่เหนือน้ำในขณะน้ำขึ้นสูงสุด"  และเกาะแต่ละเกาะจะมีทะเลอาณาเขตของตนเองตามข้อบัญญัติในกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ ได้แก่

ข้อ 13(1) "พื้นที่เหนือน้ำขณะน้ำลด ได้แก่ บริเวณที่ดินที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติซึ่งล้อมรอบด้วยน้ำและโผล่พ้นน้ำขณะน้ำลด แต่จมอยู่ใต้น้ำขณะน้ำขึ้น ในกรณีที่พื้นที่เหนือน้ำขณะที่น้ำลดทั้งหมดหรือบางส่วน ตั้งอยู่ในระยะห่างหรือผืนแผ่นดินของเกาะไม่เกินความกว้างของทะเลอาณาเขต อาจใช้เส้นแนวน้ำลดของพื้นที่เหนือน้ำนั้นเป็นเส้นฐานสำหรับวัดความกว้างของทะเลอาณาเขตก็ได้" และ 

      13(2) "ในกรณีที่พื้นที่เหนือน้ำขณะน้ำลดทั้งหมดตั้งอยู่ในระยะห่างจากผืนแผ่นดินหรือเกาะเกินกว่าความกว้างของทะเลอาณาเขต พื้นที่เหนือน้ำนั้นไม่มีทะเลอาณาเขตของตนเอง"

3.สถาบันวิจัยสภาวะแวดล้อม ได้ให้คำนืยามไว้ดังนี้ "เกาะ หมายถึง ส่วนของแผ่นดินที่มีน้ำล้อมรอบตลอดเวลา โดยตัวเกาะจะต้องมีแผ่นดินที่พ้นผิวน้ำในขณะที่น้ำขึ้นสูงสุด ระบบนิเวศบนเกาะจะไม่สามารถเชื่อมต่อกับระบบนิเวศบนบกของแผ่นดินใหญ่หรือเกาะอื่นได้ เว้นแต่จะอาศัยการเชื่อมต่อทางน้ำหรือทางอากาสเท่านั้น ทั้งนี้เกาะอาจอยู่ในทะเล แม่น้ำ หรือที่ลุ่มขัง เช่น บึง หรือทะเลสาบก็ได้"

จำนวนเกาะทั้งหมดในทะเลของประเทศไทย

ประเทศไทยมีเกาะจำนวนทั้งสิ้น 936 เกาะ กระจายอยู่ทั่วไปตามจังหวัดชายฝั่งทะเล 19 จังหวัดในเขตน่านน้ำไทย โดยในอ่าวไทยมีจำนวน 374 เกาะ และทางฝั่งทะเลอันดามันมีจำนวน 562 เกาะ มีพื้นที่เกาะรวมกันทั้งสิ้นประมาณ 2,687 ตารางกิโลเมตร

แยกเป็นเกาะขนาดใหญ่ที่มีพื้นที่มากกว่า 100 ตารางกิโลเมตรจำนวน 6 เกาะ เรียงตามขนาดใหญ่จนถึงเล็ก ได้แก่ เกาะภูเก็ต (514.675 ตร.กม.) เกาะสมุย (236.079 ตร.กม.) เกาะช้าง (212.404 ตร.กม.) เกาะตะรุเตา (150.84 ตร.กม.) เกาะพงัน (122.017 ตร.กม.) และเกาะกูด (111.894 ตร.กม.)  

จำนวนเกาะเกินครึ่งหนึ่งของทั้งหมดอยู่ในความรับผิดชอบของอุทยานแห่งชาติทางทะเล รองลงมาอยู่ในความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และมีบางส่วนอยู่ในความดูแลของกองทัพเรือเพื่อกิจการด้านการทหาร เป็นที่ตั้งของประภาคารหรือสัญญาณไฟในการเดินเรือ และสถานีตรวจวัดทางอุทกศาสตร์

ที่มา : อนุวัฒน์ นทีวัฒนา, 2551. ความหลากหลายของเกาะในประเทศไทย. เอกสารเผยแพร่สำนักอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ. 122 หน้า.