พิธีเปิดและการปฐมนิเทศแผนงานขับเคลื่อนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีในพื้นที่ทะเลสาบสงขลา

ศูนย์ประสานงานวิจัยและนวัตกรรมด้านเศรษฐกิจสีน้ำเงิน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เข้าร่วมพิธีเปิดและการปฐมนิเทศแผนงานขับเคลื่อนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีในพื้นที่ทะเลสาบสงขลา ซึ่งจัดขึ้นโดยความร่วมมือระหว่างสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และธนาคารโลก (World Bank) โดยกิจกรรมครั้งนี้มีการแถลงข่าวร่วมกับสื่อมวลชนเพื่อนำเสนอทิศทางเชิงนโยบาย มุ่งเน้นการใช้พลังวิจัยและนวัตกรรมในการแก้ไขปัญหาวิกฤตของโลมาอิรวดี ตลอดจนการมุ่งเน้นการอนุรักษ์โลมาอิรวดี ซึ่งเป็นโลมาน้ำจืดกลุ่มสุดท้ายในประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านการบูรณาการงบประมาณจากกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) กองทุน PROBLUE (PROBLUE Multi-Donor Trust Fund) และการดำเนินงานของสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศควบคู่ไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนรอบทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน

ทะเลสาบสงขลาถือเป็น 1 ใน 5 แหล่งอาศัยของโลมาน้ำจืดที่เหลืออยู่เพียงไม่กี่แห่งทั่วโลก อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ในปัจจุบันน่ากังวลอย่างยิ่ง เนื่องจากจำนวนประชากรโลมาอิรวดีลดลงอย่างต่อเนื่องจนถูกจัดอยู่ในสถานะ “ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง” (Critically Endangered) โลมาอิรวดีกำลังเผชิญวิกฤติจากภัยคุกคามรอบด้าน ทั้งจากการติดเครื่องมือประมง ปัญหาการตื้นเขินของทะเลสาบ ตลอดจนคุณภาพน้ำและปัญหามลพิษที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการดำรงชีวิต ด้วยเหตุนี้ ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2568 จึงได้เห็นชอบกรอบงบประมาณสำหรับแผนอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลา (พ.ศ. 2567 - 2571) ในระยะ 5 ปีแรก เป็นวงเงิน 402.818 ล้านบาท โดยมุ่งเน้นการบริหารจัดการงบประมาณจากเงินช่วยเหลือจากต่างประเทศ และกองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) เป็นลำดับแรก เพื่อขับเคลื่อนการอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศอย่างยั่งยืน

ในโอกาสนี้ ศาสตราจารย์ ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ได้ให้เกียรติเป็นประธานกล่าวเปิดการประชุมพร้อมปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ “พลังวิจัยและนวัตกรรม: พลิกวิกฤติ โลมาอิรวดี สู่ความยั่งยืนของระบบนิเวศและเศรษฐกิจลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา” เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการใช้ผลงานการวิจัยและนวัตกรรมในการกู้วิกฤติทรัพยากรธรรมชาติ 

จากนั้นเป็นการนำเสนอภาพรวมสถานการณ์วิกฤติของโลมาอิรวดีและทิศทางการขับเคลื่อนงานวิจัยภายใต้ แผนงาน P24 ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการแก้ไขปัญหาและตอบสนองภาวะวิกฤติเร่งด่วนของประเทศ โดย นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และ ศาสตราจารย์ ดร.เผดิมศักดิ์ จารยะพันธุ์ ผู้อำนวยการศูนย์ประสานงานวิจัยและนวัตกรรมด้านเศรษฐกิจสีน้ำเงิน พร้อมกันนี้ นางสาววราภรณ์ หิรัญวัฒน์ศิริ ผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมอาวุโส ภูมิภาคเอเชียตะวันออกและแปซิฟิก ธนาคารโลก ได้ร่วมนำเสนอกลไกการขับเคลื่อนงบประมาณจาก กองทุน PROBLUE เพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีและการพัฒนาชุมชนรอบทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน

นอกจากนี้ ภายในงานยังจัดให้มีการแถลงข่าวร่วมกับสื่อมวลชน โดยผู้อำนวยการ สกสว. รองผู้อำนวยการ วช. ผู้แทนจากธนาคารโลก รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา และผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ พร้อมทั้งร่วมรับชมนิทรรศการแสดงผลงานวิจัยและนวัตกรรมด้านการอนุรักษ์โลมาอิรวดีและระบบนิเวศทะเลสาบสงขลา เพื่อสร้างความตระหนักรู้และการมีส่วนร่วมในการรักษาทรัพยากรอันล้ำค่าของท้องถิ่นให้คงอยู่สืบไป